Ngoại giả, ở khu B cũng tìm thấy một số đoạn cống thoát nước được xây bằng gạch chữ nhật, đặc biệt hơn là những đoạn cống hình ống dùng ngói lòng máng úp vào nhau
Dấu tích còn lại có thể nhận biết là hệ thống móng trụ bằng gạch nằm ở khu vực phía đông và bắc khu A. Các nhà khoa học đã khẳng định, giá trị nổi bật và tính độc đáo của di tích khu A-B là có nhiều tầng văn hóa của nhiều thời kỳ từ Đại La, Đinh - Tiền Lê, Lý, Trần và Lê nằm chồng xếp, đan xen nhau, nối tiếp nhau. Bởi nhiều loại ngói tương tự được tìm thấy ở các nơi khác là ngói thời Liêu hay thời Bắc Tống và hình như được tạo ra muộn hơn thời Đại La.
Tuy nhiên, giờ, do xuất lộ chưa hết và bị đào phá quá nhiều nên chưa thể nhận biết rõ ràng mặt bằng tổng thể của kiến trúc.
Bởi lẽ, phần nhiều phát hiện này mang tính đơn lẻ và tình cờ khi đào hố thăm dò để nghiên cứu mặt cắt, kết cấu, kỹ thuật xây dựng các móng trụ của kiến trúc thời Lý. Cũng theo TS Bùi Minh Trí, kết quả nghiên cứu về các loại hình kiến trúc ở khu A-B của Khu di tích Hoàng thành Thăng Long mới chỉ là kết quả nghiên cứu căn bản về dung mạo mặt bằng, kỹ thuật xây dựng cũng như niên đại căn bản nhất của các công trình kiến trúc đó.
Cần những nghiên cứu tiếp theo TS Bùi Minh Trí, Giám đốc trọng điểm Nghiên cứu kinh kì cho biết, di tích thời kỳ tiền Thăng Long (thế kỷ VII - thế kỷ X) tại khu A-B vẫn là một câu hỏi mở. TS Tống Trung Tín, Viện trưởng Viện Khảo cổ học đánh giá, những phát hiện dưới lòng đất của khảo cổ học tại khu vực này như nền móng các công trình kiến trúc, chuồng tiêu, hệ thống tường bao, cống nước, giếng nước, đường đi lối lại đã minh chứng một cách rõ ràng rằng, các cung điện, lầu gác trong Hoàng thành Thăng Long từng được xây dựng rất công phu, tráng lệ.
Di tích thời Lê ở khu A cũng trong tình trạng na ná, phần lớn đã bị đào phá do những biến động của Thăng Long vào cuối thế kỷ XVIII và khi nhà Nguyễn tiến hành xây thành Hà Nội vào năm 1803, rồi sau đó người Pháp phá bỏ tòa thành này vào năm 1897. Hai bên đông tây của kiến trúc này có hai hệ thống đường cống thoát nước được xây dựng bằng gạch rất chắc chắn và khoa học.
Mặt khác, do phải bảo tàng các di tích kiến trúc thời Lý, Trần, Lê ở bên trên nên không có điều kiện khai quật trong khuôn khổ rộng nhằm tìm hiểu phạm vi và quy mô của các di tích kiến trúc đó. Kiến trúc thứ hai được xây dựng chồng lên trên kiến trúc Lý, đã xuất lộ 9 móng trụ. Kiến trúc nằm theo hướng bắc - nam, lòng kiến trúc rộng khoảng 450m2 có kết cấu 3 hàng chân cột, nằm cách đều nhau.
Phát hiện quan trọng nữa ở phía tây khu A là hệ thống 11 cụm móng trụ sỏi tròn, nằm cách nhau từ 8 đến 12m, chạy dọc theo hướng bắc nam, dài hơn 82m. 200m2 (dài khoảng hơn 70m, rộng gần 18m) nằm ở phía bắc. PGS. Tại khu B, di tích thời Lý nổi bật với kiến trúc "nhà dài" xuất lộ hoàn chỉnh nhất, đủ 13 gian với 14 hàng chân cột gồm 11 gian và 2 chái.
Tại khu A, một số dấu tích móng trụ bằng gỗ của kiến trúc và các đoạn gạch bó nền của thời kỳ này cũng được tìm thấy, song rất mờ nhạt và chẳng thể xác định được rõ ràng. Những phát hiện giá trị Tại khu A, di tích thời Lý nổi trội là kiến trúc cung điện lớn với diện tích hơn 1. Các chuyên gia Nhật Bản cho rằng đây là kiến trúc kiểu cột cờ, giống như cung điện Nara của Nhật Bản hoặc kiến trúc tháp nhiều tầng liên tưởng đến tôn giáo.
Di tích thời Lê nổi trội nhất là 3 giếng nước trong đó 2 giếng được xây bằng gạch vồ và một giếng được xây bằng các loại gạch của thời Lý, Trần tận dụng. Mối quan hệ về thời gian và không gian cũng như việc đánh giá về quy hoạch phong cảnh thành phố của các công trình kiến trúc cung điện, lầu gác ở khu vực này vẫn còn rất nhiều vấn đề cần phải được đấu nghiên cứu.
Một số lượng lớn các loại hình di vật như phù điêu, tượng tròn và ngói lợp mái trang hoàng rồng, phượng được tìm thấy ở đây cho thấy kiến trúc Hoàng thành Thăng Long được thiết kế với sự phô bày vẻ đẹp ranh ma nhằm biểu lộ sự tôn nghiêm, bệ vệ của hoàng đế, song song phản ánh đây vừa là trung tâm hành chính của các vương triều, vừa là cung cấm của các hoàng đế nhà Lý, Trần, Lê kế tiếp nhau trị vì giang san.
Cũng tại khu B, có 2 vết tích nền tảng kiến trúc thời Trần đáng chú ý. Còn các nhà khảo cổ học Việt Nam cho rằng đây là công trình kiến trúc lầu gác được xây dựng nhằm phục vụ cho nhu cầu thưởng trà trong hoàng cung. Kiểu dáng kiến trúc và chức năng của kiến trúc độc đáo này hiện chưa thể nhận biết chính xác. Kiến trúc thứ nhất ở phía bắc được xây dựng trực tiếp trên nền của kiến trúc thời Lý, hiện đã xuất lộ 13 móng trụ được gia cố bằng mảnh ngói vỡ.
Để khẳng định niên đại của ngói tìm thấy ở Thăng Long, cần khảo sát tổng thể để có được sự khẳng định toàn diện. Còn các vết tích kiến trúc thời Trần tìm thấy ở đây là nền móng kiến trúc cung điện có hệ thống bó nền bằng gạch xếp, được tạo theo hình hoa chanh rất đặc trưng của nghệ thuật thời Trần.
Nghiên cứu cách dùng ngói lợp mái thời Đại La (thế kỷ VII-IX), Tiến sĩ Koki Imai, Viện Nghiên cứu Di sản văn hóa nhà nước Nara (Nhật Bản) cho rằng, chưa thể kết luận kiên cố về việc có hay không cách dùng như nhau cho các loại ngói ở Thăng Long.
Các di tích đó phản chiếu rõ mối quan hệ về quy hoạch thành phố và không gian kiến trúc, cũng như sự nối tiếp giữa các triều đại trong lịch sử xây dựng kinh đô Thăng Long.
No comments:
Post a Comment